Er is een moment dat je snapt – met je hoofd – dat dit niet goed voor je is.
Misschien check je nog steeds zijn Instagram. Of scroll je door oude berichten, op zoek naar bewijs dat het ooit echt was. Dat je niet gek bent.
En ondertussen vraag je jezelf af: waarom doe ik dit nog steeds?
En dan komt vaak de tweede klap: schaamte.
“Wat is er mis met mij?”
Laat me je meteen iets vertellen wat veel mensen nooit hebben geleerd:
Je zit waarschijnlijk vast in iets dat we een trauma bond noemen. En dat is geen gebrek aan wilskracht of inzicht. Het is een biologisch mechanisme.
En zodra je dat begrijpt, verandert alles.
Wat een trauma bond werkelijk is
(en waarom het zo verwarrend voelt)
Je hebt het woord waarschijnlijk al honderd keer gehoord. “Je hebt een trauma bond.”
Maar een trauma bond is zoveel meer dan een etiketje.
Het is een ongelooflijk sterke emotionele band die ontstaat door een herhalend, cyclisch patroon van misbruik. Deze band wordt in stand gehouden door intermittent reinforcement: een verwarrende afwisseling van beloning (liefde, aandacht) en straf (ijzige stiltes, woede, kritiek).
En jouw brein houdt van patronen. Van voorspelbaarheid.
Maar wat krijg je? Chaos. Een constante onzekerheid waarin je nooit weet welke versie van hem of haar je vandaag tegenkomt.
Want het resultaat is een valse zin van loyaliteit en liefde, terwijl het in werkelijkheid emotionele gijzeling is.
Je bent geen partner. Je bent een gijzelaar die van haar ontvoerder is gaan houden.
En hier zit de hele verwarring: het voelt vaak wél als liefde. Want er zijn ook echte mooie momenten. Maar precies die momenten zijn de lijm die je vasthoudt.
De cyclus die je vangt: hoe het biologisch werkt
En hier begrijp je waarom al die goede bedoelingen – “nu ga ik hem echt blokkeren” – telkens mislukken.
Een trauma bond creëert namelijk een chemische afhankelijkheid in je hersenen die krachtiger is dan een verslaving aan heroïne. Ik overdrijf niet. Dit is neurowetenschappelijk bewezen.
De High: Love Bombing
Je brein wordt overspoeld met dopamine (beloningshormoon) en oxytocine (bindingshormoon).
Je voelt je gezien, geliefd, compleet. Hij of zij vertelt je dat jij de enige bent. Dat jullie soulmates zijn.
De Crash: Het Misbruik
Dan komt de devaluatie. De kritiek. De gaslighting. “Dat heb ik nooit gezegd. Jij bent niet goed bij je hoofd.”
Je zenuwstelsel schakelt over naar survival modus. Cortisol en adrenaline schieten door het dak. Je hele systeem gaat in alarm.
De Cirkel: De Fatale Twist
En dan hunkert jouw brein wanhopig naar de volgende “fix” van dopamine om die pijn te verzachten.
En wie heeft de sleutel tot die dopamine-hit? Juist: die persoon die ook de pijn veroorzaakt.
Dus je gaat terug. Telkens weer. Je verontschuldigt je voor dingen die je niet hebt gedaan. Je negeert red flags.
Dit is geen psychologie. Dit is biologie. Dit kun je niet wegpraten. Dit moet je herprogrammeren.
Herken je jezelf? De signalen
Je voelt je onmachtig
Je bent diep ongelukkig. Vrienden en familie zien het. Maar jij voelt je niet in staat om weg te gaan. Dat is geen gebrek aan moed – dat is je zenuwstelsel dat vastgeplakt zit aan een patroon.
Je blijft hopen
“Als ik hem genoeg liefde geef…” “Ze beloofde therapie…” Valse hoop is een cel.
Je rechtvaardigt alles
Je focust op die ene goede avond. Die lieve app. Selectief geheugen houdt je gevangen.
Walking on eggshells
Constant alert op: wat ga ik zeggen? In welke stemming is hij? Dit is geen liefde. Dit is angst.
Reality Jenga: wanneer je identiteit instort
Het gevaarlijkste deel: je verliest niet alleen de relatie, maar ook jezelf.
Stel je voor: je leven is een toren van bouwblokken. Je zelfvertrouwen, je grenzen, je vrienden, je intuïtie.
En die narcist trekt systematisch, één voor één die blokken weg.
Eerst je vrienden. “Ze zijn jaloers.”
Dan je familie. “Zij begrijpen je niet.”
Dan je intuïtie. “Je verzint dingen.”
Dan je zelfvertrouwen. “Niemand anders zou jou willen.”
Totdat je hele toren instort.
Je bent niet gek. Je ervaart een normale reactie op een abnormale situatie waarin je realiteit systematisch is ondermijnd.
Waarom traditionele therapie hier vaak niet genoeg is
Traditionele praat-therapie kan waardevol zijn voor inzicht. Maar bij traumabinding is het vaak niet voldoende.
Want het proces blijft hangen in je cognitieve functie. In je denken.
Je kunt vijf jaar uitleggen waarom je doet wat je doet. Maar je zenuwstelsel komt niet tot rust. Die chemische verslaving blijft bestaan.
Want trauma zit niet alleen in je gedachten. Trauma zit in je zenuwstelsel, in je lijf. In het deel dat op de automatische piloot draait.
Cognitieve therapie is als proberen een brandwond te genezen door erover te praten.
Het helpt je begrijpen hoe de brand ontstond. Maar het geneest de wond niet. Daarvoor heb je iets nodig dat werkt op het niveau waar de schade is aangericht.
Twee posities: Effect of Cause
Er zijn uiteindelijk maar twee posities:
Effect: Je blijft wachten. Het leven gebeurt met je. Als hij maar veranderde… Je voelt je machteloos en gevangen.
Cause: Je neemt de regie. Dit is mijn herstel. Ik ben niet verantwoordelijk voor wat hij deed, maar wel voor hoe ik hieruit kom.
Zolang je wacht tot de ander verandert, blijf je vastzitten.
Het moment dat je naar “cause” stapt? Dat is het moment waarop alles verschuift.
Energy flows where attention goes
Zolang jouw focus ligt op hem – wat deed hij, waarom, wie is die nieuwe – blijft jouw energie daar naartoe stromen. En wegvloeien.
Maar het moment dat je focus verschuift naar jezelf – naar je herstel, je grenzen, je toekomst – begint je energie voor jou te werken in plaats van tegen jou.
Dat is geen egoïsme. Dat is overleven.
Wat je praktisch kunt doen
1. Erken dat dit biologie is
Zolang je jezelf uitscheldt voor “zwak zijn”, vecht je tegen de verkeerde vijand. De vijand is een gehackt zenuwstelsel.
2. No contact
Blokkeren. Verwijderen. Overal. De eerste uren zijn paniek. Maar daarna: rust. Misschien voor het eerst in maanden. Want je zenuwstelsel krijgt eindelijk de kans om te reguleren.
3. Stop met je verhaal overal te vertellen
Je brein ziet geen verschil tussen herinnering en herbeleving. Elke keer dat je het verhaal vertelt, activeer je dezelfde traumarespons. Vertel het aan een professional die weet wat ermee te doen. Niet iedere keer opnieuw aan je hele omgeving.
4. Verschuif bewust je focus
Van “waarom deed hij dit” naar “wat heb ik vandaag nodig om te helen?” Dat is zelfbehoud.
5. Reset je zenuwstelsel
Hypnose, somatische therapie, EMDR, NLP – dingen die werken waar het trauma zit. In je systeem, niet alleen in je gedachten.
Tot slot: bemoedigend maar ook eerlijk
Ben je klaar om te stoppen met hopen dat het beter wordt?
Ben je klaar om te accepteren dat die versie van het begin een masker was, niet de werkelijkheid?
Want ik ga het niet mooier maken dan het is. Het verbreken van een trauma bond doet pijn. Het is afkicken. Je gaat twijfelen. Je gaat momenten hebben waarop je terug wilt.
Dat is ontwennen. Geen waarheid.
Maar aan de andere kant wacht een leven waarin jij weer de hoofdpersoon bent. Waarin je wakker wordt zonder die knoop in je maag. Waarin je niet meer constant hoeft te scannen op gevaar.
Herstel is mogelijk. Met de juiste aanpak die zich richt op je brein én zenuwstelsel. Die niet alleen blijft hangen in praten, maar die daadwerkelijk herprogrammeert wat kapot is gemaakt.
Wees lief voor jezelf. Zachter dan je gewend bent.
Je bent biologisch gekaapt. Het oede nieuws is dat kunnen we resetten.
Wil je hier praktisch mee aan de slag?
Bekijk hier het No Way Back Programma